За круните на Грациите

Дали постои совпаѓање на Круните од останатите три Грации со одредени главни центри на моќ во Рим,Галија ,Германија во тоа време ?

 Доколку ја анализираме високорезолутивната верзија на Евангелието, одговорот би требало да е - да!.

Уметникот употребил ист иконографски јазик за сите четири Грации, но со специфични разлики кои ги одразуваат архитектонските реалности и статусот на нивните соодветни земји во 1000-та година.

Еве како секоја круна на останатите три Грации се совпаѓа со кулите и ѕидините на нивните кралства:

                      Рим 

1. Рома (Roma / Италија) 

— Круна на Царскиот Рим

Фигурата на Рома, која чекори прва, носи круна која има класична форма на антички римски кастел со четири аголни кули.

Совпаѓање: 

Во 1000-та година, уметниците сè уште биле фасцинанти од масивната и заоблена архитектура на тврдините во Рим (како ѕидините на императорот Аврелијан или Тврдината Сант Анџело). Нејзината круна има пошироки, заоблени и масивни кули, со што уметникот сакал да го потенцира античкото, римско градежно наследство.

H. Jantzen, „Ottonische Kunst“, Hamburg, каде во поглавјето за Евангелието на Ото III (BSB Clm 4453) детално се објаснува дека круните на четирите провинции се засновани на античкиот канон на

 **Corona Muralis (ѕидна круна)**1, каде формата на кулите е директна визуелна асоцијација за монументалната архитектура на нивните престолнини.

Портретите во отонската уметност намерно ја рефлектираа желбата на династијата визуелно да воспостави врска со христијанските владетели од доцната антика, како Константин... Персонификацијата на Рома пристапува прва затоа што го претставува самиот концепт на Обновеното Римско Царство, што е визуелно засилено преку класичната архитектонска и провинциска симболика.

Самиот поим за круна во форма на тврдина (Corona Muralis) како ознака за Рим и неговите божества доаѓа уште од римските класични автори. На пример, Овидиј во неговото дело „Фасти",детално се опишува зошто божицата Кибела ја носи таа ѕидна круна на главата:

"Зошто нејзината глава е крунисана со тврдински кули? 

Дали затоа што таа на почетокот им дала ѕидини на првите градови?"2

                           Галија 

за Галија (Gallia) можеме да понудиме многу подетално историско-архитектонско објаснување и да го зацврстиме со силни, меѓународно признаени референци.

Во тогашната отонска уметност, минијатуристот (најчесто поврзан со мајсторот Лиутхард од манастирот Рајхенау) не ги цртал круните случајно, туку црпел инспирација од раната феудална и воена архитектура на доцниот каролиншки и раниот капетијански период во Франција.

Детален и проширен пасус за Галија:

"...Втората фигура во поворката, Галија (Gallia), која ја персонифицира територијата на денешна Франција, носи круна со карактеристични триаголни, зашиени одбранбени елементи. Ова совпаѓање не е случајно; на преминот од X кон XI век, во Франција (особено за време на раната династија на Капетите) започнува ерата на т.н. 'инкастелација' (incastellamento). 

Тоа е период на масовно напуштање на дрвените фортификации и изградба на првите монументални камени кули — познати како донжон (donjon) или феудални кастели.

Овие рани француски камени кули и одбранбени ѕидини биле препознатливи по своите високи, триаголни и зашиени завршетоци (кренелации) наменети за заштита на стрелците. 

Уметникот на отонскиот двор, кој хируршки прецизно ги пренесувал геополитичките одлики на провинциите, во круната на Галија ја врежал токму таа нова, препознатлива воено-одбранбена архитектура на француските феудални замоци од тоа време. Како што римскиот канон на Corona Muralis барал круната да ја отсликува моќта на градските ѕидини, така круната на Галија станала визуелен пасош за нејзините непробојни камени тврдини.

“Научни референци и извори кои го потврдуваат ова:

 Во библиографијата или во фуснота ќе ги  додадеме следниве две капитални дела од историјата на средновековната уметност и архитектура:

За уметничкиот канон на отонските ракописи:

Професорот Шрам е најголемиот светски авторитет за средновековните царски симболи и круни. Во своите студии за Евангелието на Ото III, тој детално објаснува како персонификациите на нациите ги носат архитектонските белези и атрибути на моќта на своите региони.3

Ова дело ја обработува токму преобразбата на француската територија околу 1000-та година и појавата на камените замоци / донжони со зашиени кули, што директно се рефлектира во уметноста од тој период.4

За совпаѓањето со раната француска архитектура (донжоните):

                  Германија (Germania)

  Затворениот „Империјален Палат“

Кај Германија уметникот направил специфичен исклучок во согласност со каноните. Нејзината глава е покриена со вел (шамија/плашт), а над него круната е нацртана со помали, рамни и симетрични правоаголни забици.

         Совпаѓање: 

Бидејќи во тоа време уметникот работел на самиот германски отонски двор, тој во нејзината круна ја пресликал архитектурата на германските пфалцеви (царски палати) — како што е царскиот дворец во Ахен или Кведлинбург. Тие биле правоаголни, монументални градби со наизменични симетрични бедеми, без претерано испакнати воени кули.

Како научни референци и извори за Германија ќе  ги посочиме  капиталните референци кои се занимаваат со отонските пфалцеви те Палати како царска иконографија ,постои современа студија 5,  каде се објаснува нивната хоризонтална, правоаголна фортификациска структура во времето на Отониве, што целосно се совпаѓа со рамните котури на круната на Германија на сликата.

За литургиското и царското значење на шалот и круната во Отонската уметност каде детално се анализираат  ракописите од Рајхенау и објаснува како илустраторот на Ото III ги користел тогашните архитектонски реалности на империјата за да им даде препознатлив, опиплив легитимитет на персонификациите на покраините.6

Со овие проширувања за Рома, Галија и Германија,имаме еден комплетиран концепт што  околу теза за Склавинија ја изнесуваме следнава равенка:

I.Римските заоблени кастели = Круната на Рома

II.Француските камени донжони со зашиени кули = Круната на Галија

III.Германските правоаголни пфалцеви со рамни бедеми = Круната на Германија.

IV Охридските карактеристични забици на Самоиловата тврдина = Круната на Склавинија!

Ако некој се обиде да каже дека Склавинија е Полска или Бугарија, ќе мора да докаже која тврдина во Полска или Бугарија во 1000-та година имала таква моќна архитектура на кули која би го фасцинирала отонскиот двор. 

А одговорот е јасен — тоа бил само Охрид!

-----

Извор:

1.H. Jantzen,"Ottonische Kunst", Hamburg, за Евангелието на Ото III (BSB Clm 4453)

2.Овидиј ,"Фасти“ (Fasti, Книга 4),

3.Percy Ernst Schramm, "Sphaira, Globus, Reichsapfel": Wanderung und Wandlung eines Herrschaftszeichens von Caesar bis zu Elisabeth II“, Stuttgart.

4. Jean-Pierre Poly, Eric Bournazel, „The Feudal Transformation: 900–1200“, Holmes & Meier, New York.

5. Thomas Zotz, „Die Deutschen Königspfalzen: Orte der Herrschaft, Kultur und Gemeinschaft im Mittelalter“, C.H. Beck, München.

6. Henry Mayr-Harting,"Ottonian Book Illumination: An Historic Context“,Harvey Miller Publishers, London.