Search This Blog

Thursday, December 27, 2018

Околу можното потекло на зборот збор

 Бидејќи Слово како термин покрај другите значења ,го има и значењето на збор , најнапред ќе запонеме со текст кој оди во насока на потрага на потеклото за зборот - збор .

Околу можното потекло на зборот – збор


Овој текст би требало да укаже на тоа како би требало да изгледа споредбата меѓу јазиците кога постои анализирање на одреден збор се со цел да преку хронологијата на нештата се дојде до можноста за доаѓање до самиот корен на зборовите .
Ќе се придржуваме кон неколку лингвистички правила :
1. кратењето на буквата -с на почетокот на зборовите 
2. изедначувањето на буквите преку нивната звучност 
3. замената на буква со буква
4. согледување на додавките

1 Кратење на буквата -с 
во македонскиот јазик 
кај зборот : смена 
смена 
- с
мена 
сменување , менување ... значењето е исто , буквата с ја снемало

пример на кратење на буквата с од јазик во јазик 
од македонски во латински 
зборот смрт 
смрт -мкд
-с 
мрт - морто мортале - латински

2 правило е во изедначувањето на буквите според звучност .
да речеме буквите с-з 
пак со зборот смена 
смена 
с-з
*змена 
замена

пак ќе се примети дека се е исто , а промената е видлива

3. Примерот со замена на буква во буква најповеќе со буквите 
б- в 
Барбари, Бабилон 
Варвари, Вавилон

4. додавките

И бидејќи сеуште сваќањата се дека за потрагата по секој збор треба да се почно со латинскиот , така започнуваме и со оваа анализа .
На латински за збор е verbum

Велат вака:
verb (n.)
“late 14c., from Old French verbe "word; word of God; saying; part of speech that expresses action or being" (12c.) and directly from Latin verbum "verb," originally "a word," from PIE root *were- (3) "to speak" (source also of Avestan urvata- "command;" Sanskrit vrata- "command, vow;" Greek rhetor "public speaker," rhetra "agreement, covenant," eirein "to speak, say;" Hittite weriga- "call, summon;" Lithuanian vardas "name;" Gothic waurd, Old English word "word").’’1

За разлика од овие нивни толкувања ,а имајќи предвид постоењето на примери на кратење на букви за кај латинскиот преку претпоставено кратење на буквата С ќе праиме обид за реконструкција на подруг начин:

Verbum
S+Verbum 
*Sverbum
s->z
*Zverbum 
v->b
*zBerVum 
кај вака изведеното *збервум 
ќе прочитаме нешто што е многу блиску до нашето говорење , поточно 
збервум 
зборвум 
зборувам
Од тука ќе извлечеме наравоучението дека во латинскиот јазик , зборовите се создавани еден по еден и тоа преку пристапот на дејствување кај веќе постоечки зборови .
Во овој случај претпоставката е дека се дејствувало врз збор кој што бил мноогу близок со ист таков во нашиов мајчин јазик .Тоа би бил глаголот зборување .
А она што упатуваат како можен корен за латинското верб од грчкото им“ ретор ’’ со значењето на “јавен говорник “ (rhetor "public speaker,") , не е ништо друго освен модификувана именка од повторно нашиот мајчин јазик :
ретор или ратор од оратор или ти оној што држи говори , говорник или говОРАТОР

Применувајќи го ваквиов пристап на реконструкција , и за некои од наведениве јазици би го имале истиов можен резултат
Hittite weriga- "call, summon;" Lithuanian vardas "name;" Gothic waurd, Old English word "word").’’
weriga - хетитски
vardas - литвански
waurd - готски
word -по староанглиски
s+ weriga -*Sweriga-* zweriga -zBeriga - Zbori/ga - хетитски
vardas -s+vardas -*svardas - *zvardas-*zbordas -zbor/das -литвански
waurd - S+ waurd - swaurd -*zwaurd -*zBaurd - zBourd - Zbor/d - готски
word-S+word -*Sword - * Zword -*zBord - Zbor/d -по староанглиски
🙂

Ова нашево ,вака изведено
зборување -говорење и претпоставеното му влијание низ јазициве по бели Свет му доаѓа скоро ко научна фантастика ..
🙂
Збор ~ Говор
з-Г
палатализација велат од трет ред ,
пр:влеЗ-влеГување
збор
з-Г
*Гбор
б-в
*Гвор
Говор

За јазиците на истокот , запишале вака :
urvata- Z+uvarta -*Zuvarta - *zuBarta- *zobarta -zborta -zbor -авестински
vrata- Z+ vrata - *Zvrata - *Zbrata- Zborta - Zbor санскрит

И конечно според текстот за реконструирање околу претпоставениот им корен *were
Иако нас не не рецкаат ниту како народ ниту како за што и да е , ниту пак јазикот наш ни го есапат дека воопшто постои , сепак логиката вели дека :
- нашиот сегашен мајчин македонски е најблизок до некогашниот јазик наречен ИЕ , бидејќи ако согледаме дека претпоставениот корен им е во
*were , кон кого додавајќи го гласот С пак стигнуваме до она:
S+ were - *Swere
s-z
*Zwere

Zbore
Збор

__

извор:

1- https://www.etymonline.com/word/verb

No comments:

Post a Comment